2018: ‘A New Festival of Lessons and Carols’

Seizoen 2018: ‘A new Festival of Lessons and Carols’
Met 3 heerlijke uitvoeringen in Zeewolde en Ermelo sloten we dit seizoen af. Het was ons 10e project sinds 2004 en daar zijn we trots op! Een project met oude carols en nieuwe kerstliederen met lezingen en met begeleiding van piano, orgel, fluit en blazersensemble. Het geheel was Nederlandstalig, de Engelse carols waren hertaald en de muziek was opnieuw gearrangeerd. Bram Stellingwerf was dit seizoen onze dirigent.

Video’s ‘New Festival’
Een kerstcadeautje voor belangstellenden: het gehele ‘New Festival’ in 13 video’s (per lied een video), ga naar > YouTube. Enkele video’s vindt u ook op deze pagina.


‘Eng’len kondigden het aan’
(Hertaling van ‘Once in royal Davids city’)
“In de stad waar koning David  
op zijn schapen had gepast,
werd een mensenzoon geboren,
die het licht der wereld was.
Eng’len kondigden het aan:
Jezus, helper, is zijn naam.”

Over de inhoud:
’A Festival of Lessons and Carols’ is nog steeds erg populair. Deze laagdrempelige dienst ontstond aan het begin van de 20e eeuw in Engeland. Aan de hand van lezingen uit het Oude en Nieuwe Testament werd het kerstverhaal verteld. De lezingen werden afgewisseld met koor en samenzang. Wij zongen 6 traditionele Engelse carols en 7 nieuwe kerstliederen. Alle liederen waren 4-stemmig en voor de bezoekers was er volop gelegenheid mee te zingen. De instrumentale begeleiding bestond uit piano, orgel, fluit en een blazersensemble. Bij de carols zaten onder anderen ‘Away in a manger’, ‘God rest ye, merry gentleman’ en ‘Hark! The angels sing’. Maar dan in het Nederlands, want alle traditionals werden hertaald.


‘Rorate’
(tekst: Margryt Poortstra, muziek: Geke Bruining)

Grote belangstelling
Fantastisch! We begonnen begin april 2018 met maar liefst 72 deelnemers: 28 sopranen, 25 alten, 10 tenoren en 9 bassen. Dat was ver boven verwachting. Dachten we vorig jaar met 60 koorleden zo ongeveer het absolute maximum wel bereikt te hebben, bleken er nog meer te kunnen komen. Natuurlijk zijn er een paar koorleden gestopt de afgelopen maanden, maar met dit grote aantal deelnemers was dat geen probleem. Tel er vervolgens de dirigent, de 7 musici en de lezer bij: wat een heerlijk grote groep!

De dirigent: Bram Stellingwerf
We waren blij dat Bram Stellingwerf bij dit project opnieuw onze dirigent was. Eerder begeleidde hij ons al bij Wijsheid’ (2012-2013) en bij het ‘Requiem’ (2014). Bram studeerde schoolmuziek en koordirectie aan het conservatorium in Arnhem. Naast zijn werk als docent muziek was Bram ook actief als componist en regisseur van schoolmusicals. Tot 2010 was hij vele jaren dirigent van het kleinkoor Caprice uit Harderwijk. In 2014 verscheen de bundel Naar de psalmen’ waarvoor hij 150 antifonen schreef. Nu is hij ondermeer nog actief als dirigent van de Cantatediensten in Harderwijk.

De componisten
De muziek van de carols werd opnieuw gearrangeerd door Dirk S. Donker en Jan de Jong. Geke Bruining, Jan de Jong (1953) en Christiaan Winter zetten de nieuwe kerstliederen op muziek. Geke Bruining en Jan de Jong kennen we nog van vorige projecten. Al deze componisten zijn breed actief in de wereld van de muziek en veel van hun werk is uitgegeven, ondermeer in liedbundels en op cd’s.

‘Boodschap van toekomst en troost’
(hertaling van ‘God rest you merry, gentlemen’)

De auteur: Margryt Poortstra
Margryt Poortstra hertaalde de teksten van de oude Engelstalige carols en schreef een aantal nieuwe kerstliederen. Ze heeft inmiddels vele lied-, oratorium- en musicalteksten op haar naam staan. Teksten van haar werden op muziek gezet door ondermeer Chris van Bruggen, Geke Bruining, Mariëtte Harinck, Jan de Jong en Tom Löwenthal. Kijk op www.margrytpoortstra.nl voor een uitgebreide biografie van haar werk.

Traditie en vernieuwing
Met name in de tijd rond kerst wordt er veel door zangers en muzikanten gezamenlijk feestelijk gemusiceerd. Er valt wat te zeggen voor herhaling. Het is fijn om ieder jaar in de kerstvieringen de bekende liederen te zingen. Maar raken zo langzamerhand de woorden niet wat versleten en zit er geen kras op de plaat? We lijken het feest vaak te vieren met verkleurde slingers, met woorden die aan betekenis hebben ingeboet. Het kaarslicht glanst niet meer zo in het dof geworden koper. Wordt het niet tijd om weer sprekende kleuren te gebruiken en de instrumenten op te poetsen? Met die vragen gingen een aantal jaren geleden enkele componisten en schrijvers aan de slag.


‘De wijzen uit het oosten’
(tekst: Margryt Poortstra, muziek: Jan de Jong)
“Voor wie wil verstaan en horen,
voor wie openstaat, verwacht,
wordt een nieuwe ster geboren
     als een boodschap in de nacht.”   

‘Op die adem kunnen we zingen en spelen’
Het Engelse Festival of Lessons and Carols werd het uitgangspunt: een viering met lezingen en liederen die vertellen van het kerstverhaal. Om de toegankelijkheid te verhogen zocht men naar tekstschrijvers die de oude Engelse teksten konden vertalen. Van hen bleef uiteindelijk ondermeer Margryt Poortstra over. Zij wilde echter niet letterlijk vertalen, omdat ze zich niet kon vinden in het oude gedachtegoed van de vaak eeuwenoude teksten. Binnen het kader van het onderwerp en de stijl van de oude liederen maakte zij eigen teksten. Zo gaat ‘Bethlehem’ nog steeds over de stad van koning David, maar wordt er wat anders tegenaan gekeken en in ‘Zoon van mensen’ wordt ook nu nog ingestemd met het engelenkoor. Een oud verhaal werd opgefrist in woorden en muziek van deze tijd. Niet alles is nieuw. Er klinken nog veel vertrouwde geluiden, woorden die meteen op z’n plaats vallen. Er blijft genoeg over om de traditie geen geweld aan te doen.

DE REPETITIES DE UITVOERINGEN IN DE LUKASKERK – ERMELO DE UITVOERINGEN IN OPEN HAVEN – ZEEWOLDE