2018: ‘A New Festival of Lessons and Carols’

Seizoen 2018: ‘A new Festival of Lessons and Carols’
We zijn bezig met ons 10e project sinds 2004 en daar zijn we best trots op! Een project met traditionele Engelse carols en nieuwe kerstliederen, afgewisseld met lezingen. Voor koor, piano, orgel, fluit en blaasensemble. Het geheel is Nederlandstalig, de traditionele carols zijn voorzien van nieuwe teksten en de muziek is opnieuw gearrangeerd.  Bram Stellingwerf is dit seizoen opnieuw onze dirigent.

Uitvoeringen:
– zaterdagavond 15 december in Open Haven in Zeewolde. Entree € 5,–.
– zondagmiddag 16 december in Open Haven in Zeewolde. Entree € 5,–.
– zondagmorgen 23 december in de Lucaskerk op Veldwijk – Ermelo. Entree gratis.

Over de inhoud:
’A Festival of Lessons and Carols’ is nog steeds erg populair. Deze laagdrempelige dienst ontstond aan het begin van de 20e eeuw in Engeland. Aan de hand van lezingen uit het Oude en Nieuwe Testament wordt het kerstverhaal verteld. De lezingen worden afgewisseld met koorwerken en samenzang. Wij zingen 6 traditionele Engelse carols en 7 nieuwe kerstliederen. Alle liederen zijn 4-stemmig en voor de bezoekers is er volop gelegenheid mee te zingen. De instrumentale begeleiding bestaat uit piano, orgel, fluit en een blaasensemble. Bij de carols zitten ondermeer ‘Away in a manger’, ‘God rest ye, merry gentleman’ en ‘Hark! The angels sing’. Maar dan in het Nederlands, want alle traditionals zijn hertaald en de nieuwe kerstliederen zijn van oorsprong Nederlandstalig.


Niet op afstand, onaantastbaar,
niet oneindig groot,
maar zo kwetsbaar als wij mensen,
als een lotgenoot.”

De start: 4 april 2018
Fantastisch! We zijn begin april gestart met maar liefst 72 deelnemers: 28 sopranen, 25 alten, 10 tenoren en 9 bassen. Dat is ver boven verwachting. Dachten we vorig jaar met 60 koorleden zo ongeveer het absolute maximum wel bereikt te hebben, blijken er toch nog meer te kunnen komen. Natuurlijk gaan er een aantal afvallen de komende maanden, maar met dit aantal deelnemers is dat niet snel een probleem. En wat een enthousiasme die eerste avond, heerlijk: goede sfeer, gemotiveerde mensen, een groep met mogelijkheden. We gaan er dit seizoen weer iets moois van maken.

De dirigent: Bram Stellingwerf
We zijn blij dat Bram Stellingwerf bij dit project opnieuw onze dirigent is. Eerder begeleidde hij ons al bij Wijsheid’ (2012-2013) en bij het ‘Requiem’ (2014). Bram studeerde schoolmuziek en koordirectie aan het Stedelijk Conservatorium in Arnhem. Naast zijn werk als docent muziek op een middelbare school was Bram ook actief als componist en regisseur van schoolmusicals. Tot 2010 was hij vele jaren dirigent van het kleinkoor Caprice uit Harderwijk. In 2014 verscheen de bundel Naar de psalmen’ waarvoor hij 150 antifonen schreef. Nu is hij onder meer nog actief als dirigent en muzikaal leider van de Cantatediensten in Harderwijk.

De componisten
De muziek van de carols werd opnieuw gearrangeerd door Dirk S. Donker en Jan de Jong. Geke Bruining, Jan de Jong (1953), Ray Shepherd (1957) en Christiaan Winter zetten de nieuwe kerstliederen op muziek. Geke Bruining en Jan de Jong kennen we nog van vorige projecten. Alle deze componisten waren en zijn breed actief in de wereld van de muziek en veel van hun composities zijn uitgegeven ondermeer in liedbundels en op cd’s.

De auteur: Margryt Poortstra
Margryt Poortstra hertaalde de teksten van de traditionele Engelstalige carols. Daarnaast schreef ze een aantal nieuwe kerstliederen. Ze heeft op religieus-liturgisch gebied inmiddels vele lied-, oratorium- en musicalteksten op haar naam staan, waarmee ze ook landelijk bekendheid verwierf. Ook voor ons koor was zij al eerder actief. Teksten van haar werden op muziek gezet door ondermeer Chris van Bruggen, Geke Bruining, Jan de Jong, Mariette Harinck en Tom Löwenthal. Kijk op
www.margrytpoortstra.nl voor een uitgebreide biografie van haar religieus/liturgische werk.

Traditie en vernieuwing
Met name in de tijd rond kerst wordt er veel door zangers en muzikanten gezamenlijk feestelijk gemusiceerd. Er valt wat te zeggen voor herhaling. Het is fijn om ieder jaar in de kerstvieringen de bekende liederen te zingen. Maar zo langzamerhand raken de woorden wel wat versleten en zit er een kras op de plaat. We lijken het feest vaak te vieren met verkleurde slingers, met woorden die aan betekenis hebben ingeboet. Het kaarslicht glanst niet meer zo in het dof geworden koper. Wordt het niet tijd om weer sprekende kleuren te gebruiken en de instrumenten op te poetsen? Met die vragen gingen een aantal jaren geleden enkele componisten en schrijvers aan de slag.

‘Op die adem kunnen we zingen en spelen’
Het Engelse Festival of Lessons and Carols werd het uitgangspunt: een viering met lezingen en liederen die vertellen van het kerstverhaal. Om de toegankelijkheid te verhogen zocht men naar tekstschrijvers die de oude Engelse teksten konden vertalen. Van hen bleef uiteindelijk ondermeer Margryt Poortstra over. Zij wilde echter niet letterlijk vertalen, omdat ze zich niet kon vinden in het oude gedachtegoed van de vaak eeuwenoude teksten. Binnen het kader van het onderwerp en de stijl van de oude liederen maakte zij eigen teksten. Zo gaat ‘Bethlehem’ nog steeds over de stad van koning David, maar wordt er wat anders tegenaan gekeken. ‘In de stal’ is ook nu nog een wiegenliedje en in ‘Zoon van mensen’ wordt ook nu nog ingestemd met het engelenkoor. Een oud verhaal werd opgefrist in woorden en muziek van deze tijd. Niet alles is nieuw. Er klinken nog veel vertrouwde geluiden, woorden die meteen op z’n plaats vallen. Er blijft genoeg over om de traditie geen geweld aan te doen, maar er is zoveel veranderd en toegevoegd dat het weer de moeite loont om echt te luisteren.